Beste Olaf Scholz,

Het zijn grote schoenen die u gaat moeten vullen. De schoenen van de grootste christendemocratische regeringsleider van de 21ste eeuw. Ze was het cement van de Duitse politiek die de samenleving samen hield. Voor de Duitsers was ze een vanzelfsprekendheid. Het zal voor velen wennen zijn aan de nieuwe onuitgegeven coalitie met drie partijen (SPD – FDP – Die Grünen). Een coalitie zonder de alomtegenwoordige CDU van de voorbije decennia die altijd voor standvastigheid en goed bestuur zorgde. Het spreekt voor zich dat de taak die u op zich neemt de Duitse en Europese samenleving zal vormgeven in het post-Merkel tijdperk.

Een goede machtswissel echter betekent echter ook dat de erfenis van uw voorgangster niet in de prullenmand wordt gegooid, meer zelfs laat Angela Merkel een inspiratie zijn voor uw eigen tijdperk.

Uw ‘stoplicht-coalitie’ heeft een heel diverse samenstelling. Als bondskanselier zal u de komende jaren meer dan één keer als koorddanser moeten optreden tussen uw regeringspartners’. Met andere woorden, u zal een echte centrumkoers moeten varen. Een koorddanser juicht nooit tijdens zijn act, enkel op het einde.


Merkel zelf begaf zich altijd heel zacht op het koord naar de consensus, waarbij ze haar coalitiepartners zo goed mogelijk probeerde aan te voelen voordat ze besliste om die allereerste stap te zetten. Op haar eigen ritme slaagde ze er in om stap per stap tot aan die politieke consensus aan de overkant te geraken. Net als een koorddanser is het enkel en alleen op dat moment dat je Merkel hoorde over het akkoord dat ze uit de brand had kunnen slepen.


Ze was vaak de olie die de Duitse regeringsmachine nodig had om te kunnen draaien. Dat was ze dankzij haar discretie en voeling met de verschillende gevoeligheden in het politieke debat. Daarin herken je de ‘goed bestuur’ mentaliteit van Merkel en haar christendemocratische ingesteldheid. Ze was een echte verbindende politica. Ze slaagde erin het land vooruit te doen gaan door de verschillende belangen met elkaar te verzoenen. Een echt kenmerk van een christendemocratisch politica.


Weg van de politieke, vaak mannelijke, ego’s in de Bundestag, was haar politieke missie nooit om haar eigen visie tiranniek door de strot te duwen van het parlement en haar regering. Ze zat het algemeen belang voor en dat kan enkel door een pragmatische benadering.


Maar vergis u niet: in essentiële dossiers was Merkel niet bang om die constructieve en pragmatische aanpak in te ruilen voor een onverzettelijke standvastigheid. Goed bestuur is immers ook goed weten waar je absoluut het been stijf moet houden. De Eurocrisis was een zeer turbulente tijd met veel onzekerheid. Op zulke momenten heeft Europa nood aan iemand die opstaat en de weg wijst zonder daarvan af te wijken. Omdat zij of hij weet dat dit het pad is naar betere tijden. Als toenmalige CEO van de haven in Zeebrugge was het voor mij een echte opluchting, toen ik Angela Merkel tot in de vroege uurtjes op de zoveelste Europese Raad zag blijven onderhandelen. De hele nacht door. Het is die ‘over mijn lijk’-mentaliteit van haar die ervoor gezorgd heeft dat we vandaag nog steeds een Eurozone kennen.

Als eerbetoon aan haar eigen fenomenale politieke carrière, heeft Merkel zich ook recent nog kunnen onderscheiden tijdens de coronacrisis. Ze is erin geslaagd om moeilijke boodschappen aan de bevolking zo eenvoudig mogelijk te brengen. Ze nam de Duitsers mee in een verhaal van eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de zwakkeren door uitstekend uit te leggen wat er op het spel stond. Iedereen kan zich haar uitleg over de curve van intensieve zorgen in de Duitse ziekenhuizen nog herinneren bij de start van de tweede coronagolf in Europa. Die toewijding om mensen te overtuigen dat ze de oplossing in zichzelf kunnen vinden, is nogmaals een bewijs wat voor een geloof ze had in de mensen. Een echte christendemocraat!


Verantwoordelijke leiders verstoppen zich niet achter een gebrek aan draagvlak, zij zorgen zelf voor draagvlak. Beste mijnheer Scholz, u moet nu verder bouwen op de fundamenten die mevrouw Merkel heeft gelegd. Ik vertrouw erop dat u als ervaren politicus haar nalatenschap hoog in het vaandel blijft dragen. In het belang van Duitsland en van Europa. Veel succes Herr Bundeskansler!


Met vriendelijke groeten,

Joachim Coens